wady wymowy

WADY WYMOWY są to defekty odbiegające od normy fonetycznej ogólnie przyjętej w danym języku. Dotyczą więc zaburzeń dźwiękowej strony języka objawiających się zniekształceniem głosek (ich deformacją), zastępowaniem (substytucją) bądź opuszczaniem (elizją), w wyniku czego brzmienie odbiega od ogólnie przyjętej normy wymowy. Największą grupę tworzą wady artykulacyjne, nazywane dyslalią. W obrębie dyslalii wyróżniamy sygmatyzm, rotacyzm, kappacyzm i gammacyzm,  bezdźwięczność.

  • Sygmatyzm – inaczej seplenienie, to nieprawidłowa wymowa głosek s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, ś, ź, ć, dź. Seplenienie powstaje na skutek nieprawidłowej budowy narządów mowy, upośledzonego słuchu, naśladownictwa, nieprawidłowego zgryzu oraz niesprawności warg i języka a także w przypadku długotrwałych chorób górnych dróg oddechowych.
  • Rotacyzm – inaczej reranie, to nieprawidłowa realizacja gloski r. Głoska jest ta wymawiana jako l, rl, l. Pojawiają się r języczkowe, wargowe, policzkowe, gardłowe, które wymagają wczesnej reedukacji, gdyż nie jest to zwykła zamiana fizjologiczna, ale patologiczna forma artykulacji. Przyczyną rerania jest nieprawidłowa budowa narządów artykulacyjnych, głównie języka (zbyt duży, gruby, krótkie wędzidełko), anomalie podniebienia twardego, anomalie zgryzowe, niska sprawność języka, naśladowanie nieprawidłowych wzorców, niedostateczne słuchowe różnicowanie dźwięków.
  • Kappacyzm i gammacyzm – polega na nieprawidłowej wymowie głosek k, g i ich miękkich odpowiedników lub ich zamianie. Przyczyną może być niska sprawność języka, zwłaszcza tylna część, wynikająca z ograniczonych możliwości fizjologicznych.
  • Nosowanie – występuje wtedy gdy głoski nosowe wymawiane są ustanie i odwrotnie – głoski ustne wymawiane są nosowo. Przyczyną nosowości jest niedrożna jama nosowo – gardłowa, przerost błony śluzowej spowodowane przerostem śluzówki nosa, obrzękiem, przerostem trzeciego migdałka, skrzywieniem przegrody nosowej, krótkie podniebienie, rozszczepy podniebienia i nieprawidłowa praca pierścienia gardłowego.
  • Bezdźwięczność – to zaburzenie realizacji dźwięczności, który polega na nieużywaniu przez dziecko głosek dźwięcznych i zastępowaniu ich głoskami bezdźwięcznymi. Oznacza to, że głoski dźwięczne w obrębie poszczególnych par głosek opozycyjnych są realizowane w postaci ich bezdźwięcznych odpowiedników, czyli są wymawiane bez drgań fałdów głosowych.